พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช

พิพิธภัณฑ์เสมือนจริง

ประวัติความเป็นมาของพิพิธภัณฑ์

เริ่มต้นจากการที่หน่วยศิลปากรที่ 8 กรมศิลปากร สำนักโบราณคดีและพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ 11 นครศรีธรรมราช (ปัจจุบันคือสำนักศิลปากรที่ 14 นครศรีธรรมราช)
ซึ่งมีหน้าที่รับผิดชอบดูแลโบราณสถานในเขตภาคใต้ตอนบนในปี พุทธศักราช 2507 ดำเนินการขุดแต่งบูรณะเจดีย์ยักษ์ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราชระหว่างปี พุทธศักราช 2509 ถึง พุทธศักราช 2510 ได้โบราณวัตถุเป็นจำนวนมากแต่ไม่มีสถานที่เก็บรักษานอกจากนั้นยังมีโบราณวัตถุที่ได้จากกการสำรวจขุดค้นในท้องที่จังหวัดนครศรีธรรมราช ชุมพร สุราษฎร์ธานี ระนอง พังงา กระบี่ ภูเก็ต รวม 7 จังหวัด พุทธศักราช 2517 รัฐบาลอนุมัติงบประมาณเพื่อสร้างอาคารพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช เพื่อการเก็บรวบรวมโบราณวัตถุและศิลปวัตถุต่าง ๆ อันเป็นมรดกทางวัฒนธรรมของชาติ ไว้ในที่แห่งเดียวกันและจัดตั้งแสดงตามหลักสากลเพื่ออำนวยความสะดวกแก่การศึกษาค้นคว้าของนักเรียนนักศึกษาและบรรดาผู้สนใจ 

พุทธศักราช 2517 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์พระบรมราชินีนาถ เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยพระเจ้าลูกเธอเจ้าฟ้า
สิรินธรเทพรัตนราชสุดากิติวัฒนาดุลยโสภาคย์ (สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี)ทรงประกอบพิธีเปิดพิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราชนับเป็นพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในภูมิภาคแห่งที่ 6 ที่ทรงประกอบพิธีเปิด (แห่งแรกคือพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเจ้าสามพระยาจังหวัดพระนครศรีอยุธยา) พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินี้เป็นพิพิธภัณฑสถานประเภทศิลปะโบราณคดี

โซนการจัดแสดงที่สำคัญ

ห้องก่อนประวัติศาสตร์

โบราณวัตถุที่จัดแสดงส่วนมากพบในภาคใต้ของประเทศ เช่น กลองมโหระทึก จากตำบลท่าเรือ อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช เครื่องมือหิน ภาชนะดินเผา ลูกปัดแบบต่างๆ จากจังหวัดชุมพร จังหวัดพัทลุง จังหวัดสุราษฎร์ธานี และจังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นต้น

ห้องศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู

จากสังคมในยุคก่อนประวัติศาสตร์ ความเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรมและสังคม อันที่มีมาจากการเริ่มติดต่อค้าขายจากดินแดนภายนอกที่มีวัฒนธรรม และเทคโนโลยีก้าวหน้าทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางสังคม เศรษฐกิจ การเมือง และวัฒนธรรม โดยปรากฏหลักฐานการตั้งถิ่นฐานของชาวอินเดีย ซึ่งได้นำวัฒนธรรมทางศาสนามาด้วย ทั้งพราหมณ์ - ฮินดู พุทธศาสนาโดยเฉพาะพราหมณ์-ฮินดู ทั้งลัทธิไศวนิกายและไวษณพนิกาย ที่เจริญรุ่งเรืองควบคู่กับพุทธศาสนาในคาบสมุทรภาคใต้ ตั้งแต่ พุทธศตวรรษที่ 10 เป็นต้นมา

ห้องประณีตศิลป์

จังหวัดนครศรีธรรมราชเป็นเมืองสำคัญมาแต่โบราณ มีสัมพันธไมตรีกับประเทศต่างๆ ทั้งในทวีปเอเชียและยุโรปโดยเฉพาะในด้านเศรษฐกิจการค้า จึงพบเครื่องถ้วยต่างๆ จำนวนมากได้นำมาจัดแสดงไว้ เช่น เครื่องถ้วยจีนสมัยราชวงศ์ต่างๆ เครื่องถ้วยอันหนาม (ญวน) เครื่องถ้วยญี่ปุ่น เครื่องถ้วยไทยตั้งแต่สมัยศรีวิชัย สมัยลพบุรี สมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา จนถึงสมัยรัตนโกสินทร์

ห้องพระรัตนธัชมุนีศรีธรรมราช (ม่วง รตนะชเถร ศิริรันต์)

จัดแสดงเครื่องบริขารส่วนตัวของพระรัตนธัชมุนี ศรีธรรมราช (ม่วง รตนะชเถร ศิริรัตน์) เจ้าคณะมณฑลนครศรีธรรมราชและปัตตานี ในสมัยรัชกาลที่ 5 (พุทธศักราช 2442 - 2444) อดีตเจ้าอาวาสวัดโพธิ์ จังนครศรีธรรมราช เช่น เตียงไม้สลักลายกระบวนจีนปิดทองล่องชาด เครื่องมุก ของที่ระลึกในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกรัชกาลที่ 6 เครื่องลายครามพัดยศ ตาลปัตร และพัดลองที่ระลึก

โบราณวัตถุชิ้นสำคัญ

พานมีเชิง

            ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ปากกว้าง 20.8 เซนติเมตร สูง 6.5 เซนติเมตร ค้นพบโดยพบนายทรงวุฒิ ดำรัส ในบริเวณถ้ำน้ำถ้ำหงส์ บ้านเหนือคลอง จังหวัดนครศรีธรรมราช

 

ภาชนะดินเผาหม้อสามขา

            ภาชนะหม้อดินเผา สูง 6.5 เซนติเมตร ปากกว้าง 18 เซนติเมตร มีลักษณะเป็นหม้อมี 3 ขา พบที่ถ้ำภูเขาหินปูน บ้านกอบแกบ อำเภอนาสาร จังหวัดสุราษฎร์ธานี

ศิวลึงค์ติดกับฐานโยนี

          ศิวลึงค์ซึ่งติดกับฐานโยนี พิพิธภัณฑสถานแห่งชาตินครศรีธรรมราช ศิวลึงค์ที่ค้นพบในแถบนครศรีธรรมราชสามารถแบ่งออกได้เป็น 2 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ปรากฏเฉพาะรุทรภาคและติดกับฐานโยนี กับกลุ่มที่ปรากฏทั้งสามภาคและแยกออกจากฐานโยนี สำหรับศิวลึงค์ที่ปรากฏในภาพนี้เป็นศิวลึงค์แบบแรกที่อาจมีอายุเก่าแก่กว่าศึวลึงค์ในประเภทที่สอง ศิวลึงค์และโยนี เป็นตัวแทนอันไม่เป็นรูปมนุษย์ของพระศิวะและพระอุมา เทพเจ้าสูงสุดของลัทธิไศวนิกาย มักปรากฏเป็นประติมากรรมประดิษฐานในครรภคฤหะของเทวาลัยเสมอ อนึ่ง เมืองนครศรีธรรมราชคงเคยนับถือศาสนาฮินดูเป็นหลักมาก่อนในพุทธศตวรรษที่ 19 เนื่องจากพบทั้งศิวลึงค์และประติมากรรมพระวิษณุจำนวนมากในบริเวณแถบนี้

พระพิมพ์ภาพพระพุทธเจ้า ๓ องค์ (ตรีกาย)

        พระพิมพ์ภาพพระพุทธเจ้า ๓ องค์ (ตรีกาย) โดยมีพระพุทธเจ้าประทับนั่งบนบัลลังก์ปางมารวิชัย และขนาบข้างด้วยพระพุทธเจ้านาคปรก พบที่กรุวัดพระนางตรา และกรุพระเวียง จังหวัดนครศรีธรรมราช 

 

พระพิมพ์ภาพพระพุทธเจ้ามีพระโพธิสัตว์ขนาบข้าง

      พระพิมพ์ภาพพระพุทธเจ้าประทับนั่งห้อยพระบาท แสดงยมกปาฏิหาริย์มีพระโพธิสัตว์ขนาบข้าง

 

 

พระพิมพ์ภาพพระพุทธเจ้า ปางมารวิชัย

    พระพิมพ์ภาพพระพุทธเจ้า ปางมารวิชัย

 

สมุดกิจกรรมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช


สมุดกิจกรรมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช: 
โครงการการพัฒนาแหล่งการเรียนรู้เสมือนจริงพิพิธภัณฑ์ไทย 

ได้รับทุนสนับสนุน: กองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์
ดำเนินโครงการโดย: ผศ.ดร.สุชาติ แสนพิช
                                            ผศ.ดร.พัฒนา ศิริกุลพิพัฒน์
                                            ผศ.ดร.พิสิษฐ์ ณัฏประเสริฐ
                                            สำนักเทคโนโลยีการศึกษา มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช


แบบทดสอบพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ นครศรีธรรมราช